Opbrengsten van onze landelijke Graduate Network PD/TD

Author

Gerrita van der Veen

Voorzitter Graduate Committee PD/TD

De tweede landelijke PD-dag van het domein Techniek & Digitalisering op 6 oktober was een belangrijke stap vooruit. Met een sterke opkomst, nieuwe kandidaten en inspirerende gesprekken is duidelijk dat we samen bouwen aan een stevig fundament voor de Professional Doctorate. De dag leverde waardevolle inzichten op die richting geven aan de verdere ontwikkeling van de pilot – van beoordelingskaders tot onderwijsprogramma’s en positionering van PD in het werkveld.

Wat deze opbrengsten sterk maakt, is dat ze voortbouwen op eerdere stappen. Zo voorkomen we dat we telkens opnieuw beginnen en groeit onze gezamenlijke expertise—waardoor we sneller en slimmer vooruitgang boeken. In deze editie delen we de belangrijkste resultaten: concrete ideeën, gedeelde ambities en initiatieven die inmiddels in gang zijn gezet.

Bewijsstukken in het PD-portfolio: samen zoeken naar houvast

Een van de interactieve sessies stond in het teken van bewijsstukken voor het eindportfolio van PD-kandidaten. Hoe toon je aan dat leeruitkomsten zijn behaald?

Volgens de handreiking is het advies een gelaagd portfolio op te bouwen, waarin de kandidaat overtuigend beargumenteert dat de leeruitkomsten zijn bereikt. Maar wat geldt als passend bewijs? In een eerdere sessie met begeleiders bleek het lastig om daar één gedeeld beeld van te vormen.

Tijdens de sessie gingen kandidaten, begeleiders, GC-leden en werkveldbegeleiders hierover in gesprek. De werkgroep die het beoordelingskader ontwikkelt, had talloze voorbeelden voorbereid—van richtlijnen tot casusbeschrijvingen en projectplannen—die deelnemers konden rangschikken op geschiktheid. Het doel: meer gevoel krijgen voor wat een bewijsstuk kan zijn.

De input helpt de werkgroep bij het opstellen van een lijst met (uitdrukkelijk) voorbeelden. Belangrijk: kandidaten behouden altijd de vrijheid om eigen bewijsstukken aan te dragen, zolang die overtuigend aantonen dat een leeruitkomst is behaald.

Flankerend onderwijs: samen bouwen aan een flexibel programma

Tijdens de PD-dag hebben we de inrichting van het onderwijsprogramma besproken. Eén lijn was duidelijk: het programma is méér dan formele cursussen. We kijken naar een mix van activiteiten, zoals deelname aan learning communities, presentaties op conferenties, acquisitie en het begeleiden van onderwijs—voor meer flexibiliteit en een betere aansluiting op de praktijk.

We hebben ook gebrainstormd over de inhoud van het standaardmoduleprogramma – de onderdelen die voor alle PD-kandidaten belangrijk zijn. Onderwerpen die naar voren kwamen zijn: onderzoeksmethoden, design research, leadership, change management, AI in research, ethiek en juridische aspecten, TRL/SRL, key enabling technologies, scientific integrity en data management. De volgende stap is het identificeren van bestaande cursussen op deze thema’s (en anderen) en deze toegankelijk maken voor alle kandidaten, ongeacht hun instroommoment.

Om te starten plannen we vier inspiratiedagen per jaar. De eerste vond plaats op 26 november bij Saxion in Apeldoorn (kalibratiesessie + lezingen over de vier PD‑rollen en onderzoeksmethodologie). De tweede inspiratiedag staat gepland op 5 februari 2026 in Utrecht. Zo bouwen we stap voor stap aan een krachtig, toekomstbestendig programma.

Van inspiratie naar versnelling

De PD‑dag markeert de overgang naar een volwaardige operationele fase van de pilot. Het portfolio groeit en het vertrouwen dat we op koers liggen richting wettelijke erkenning in 2027 neemt toe. Uit de gesprekken kwamen duidelijke aandachtspunten naar voren: versterken van verbindingen met andere communities en topsectoren; flexibiliteit met behoud van kwaliteitsnormen; en blijvende koppeling met TRL/SRL.

Ook de positionering richting bedrijven vraagt aandacht: uitleggen dat een PD‑kandidaat niet alleen onderzoek doet, maar ook verandering realiseert. Daarnaast werd gewezen op de situationele complexiteit van praktijkgericht onderzoek (minder theoretische complexiteit, maar rijk aan contextfactoren). Tot slot is er draagvlak voor meer cross‑domeinsamenwerking en opschaling—logische volgende stappen in de ontwikkeling van PD.

Kortom: we versterken niet alleen het fundament, we richten ons ook op groei, samenwerking en impact.

Kwaliteitszorg en doelen: wanneer zijn we tevreden?

In een open gesprek zochten we antwoorden op twee vragen: Wanneer ben je tevreden? Wanneer ben je blij? Voor veel deelnemers—kandidaten, begeleiders en lectoren—ligt de grootste voldoening in de toepassing van PD‑resultaten in de praktijk. Niet alleen binnen één organisatie, maar breder: bijdragen aan het werkveld en de samenleving. De PD wordt gezien als brug tussen wetenschap en praktijk, met oplossingen die direct implementeerbaar zijn en maatschappelijke impact hebben.

Ook het proces werd als waardevol genoemd: leren, onderzoeken en groeien naar EQF‑8‑niveau. Het opleiden van een PD‑kandidaat tot een zelfstandig expert die verandering kan realiseren is een belangrijk doel. Daarbij helpt duidelijkheid over verwachtingen en voortgang: weten dat je op koers ligt en het vereiste niveau bereikt.

Daarnaast leeft de wens voor erkenning: een formele titel, zichtbaarheid en structurele verankering van de PD in het hbo—als standaardroute voor praktijkvragen en talentontwikkeling. Conclusie: tevredenheid gaat niet alleen over het eindresultaat, maar ook over impact, ontwikkeling en het imago van praktijkgericht onderzoek.

Noteer alvast: de volgende landelijke Graduate Network-dag vindt plaats in oktober 2026. Doe mee, denk mee en bouw mee aan de toekomst van het Professional Doctorate!